WhatsApp WhatsApp
Telefon Hemen Ara

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Fizik tedavi ve rehabilitasyon doğuştan veya sonradan edinilmiş kas iskelet sistemi problemlerini ve fonksiyonel bozuklukların tedavisini kapsayan uzmanlık dalıdır. Her yaştan hastanın ağrı, kuvvet kaybı günlük yaşam aktivitelerinin kısıtlanması ve bunların neticesinde yaşam kalitesinin ortopedik, nörolojik, pediatrik, romatizmal ve kardiyopulmoner hastalıkların tedavisini amaçlar.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon arasındaki fark çoğu insan tarafından yeterince anlaşılmayan bir şeydir. Bu kavramın tanımlanması söz konusu olduğunda kafa karışıklığı öyle bir noktaya gelir ki birçok insan rehabilitasyon ve fizik tedaviyi her ikisi de aynıymış gibi düşünür. Peki sonuçta yaralanan, körelmiş veya belirli bir patolojiden etkilenen kas, kemik ve eklem dokularını iyileştirmek ile ilgili değil mi?

Bu tür sorunlardan etkilenen kişinin normal yaşam rutinini ve bedensel işlevini geri kazanmasına yardımcı olmak, ağrı ve rahatsızlığı azaltmak veya ortadan kaldırmak değil midir? Dolayısıyla en azından bir dereceye kadar fizik tedavi ve rehabilitasyonun aynı şey olduğu düşünülebilir. Peki her iki kategorinin de aslında aynı olduğu söylenebilir mi? Cevabımız hayır, fizyoterapist rehabilitasyon doktoru ile aynı şey değildir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon iki farklı kavramdır ancak birçok kişinin kafasında hala farklı alanları yoktur.

fizik tedavi kardelen

Fizyoterapi Nedir?

Fizyoterapi kelimesi Yunanca ‘’physis’’(doğa) ve ‘’theraphia’’(tedavi) kelimelerinden gelmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) fizyoterapiyi ‘’terapotik egzersiz, ısı, soğuk, ışık, su, masaj ve elektrik yoluyla tedavi sanatı ve bilimi’’ olarak tanımlamıştır. Fizyoterapi, akut kronik olanlar gibi birden fazla rahatsızlığın semptomlarının terapötik egzersiz, modalitelerin uygulanması ve manuel teknikler yolu ile sakinleştirmeye çalışan terapötik bir alternatiftir.

Fizyoterapist Nedir ve Ne Yapar?

Fizyoterapist, üniversitede fizyoterapi eğitimi aldıktan sonra kendini fizyoterapiye adamış nitelikli bir sağlık uzmanıdır. Bu nedenle profesyonel anatomi, fizyoloji, osteopati bilgisine sahip olmalıdır. Birden fazla farklı fizyoterapist türleri vardır. Birden farklı alanlarda çalışan fizyoterapistler vardır.

Nörolojik Rehabilitasyon Fizyoterapist: Beynin ve sinir sisteminin hastalıklarının ve değişimlerinin neden olduğu sorunları ve eksiklikleri tedavi etmek, iyileştirmek ya da düzeltmek ile görevlidir. 

Pediatrik Rehabilitasyon Fizyoterapist: Çocuk hastalarda uzmanlaşmış fizyoterapistlerdir. 

Geriatrik Rehabilitasyon Fizyoterapist: Yaşlı hastalarda uzmanlaşmış fizyoterapistlerdir.

Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Fizyoterapist: Kardiyopulmoner nitelikteki hastalardan ve değişikliklerden etkilenen hastalar ile çalışır. 

Kas-İskelet-Ortopedik Rehabilitasyon Fizyoterapist: Kas ve iskelet sistemi problemlerini tedavi etmek ve düzeltmekle görevli fizyoterapistlerdir.

Rehabilitasyon Nedir?

Tıpta rehabilitasyon, WHO tarafından ‘’engelli hastaya mümkün olan en yüksek kapasiteyi ve bağımsızlığı geri kazandırmayı amaçlayan sosyal, eğitimsel ve profesyonel önlemler dizisi’’ olarak tanımlanır. Rehabilitasyon, hastalık veya diğer sağlık koşulları nedeni ile kaybettiğiniz işlevlerinizi ya da işlevlerinizi yeniden kazanmanıza yardımcı olur. Yani amaç hareketliliklerini, kişisel bakımlarını, el becerilerini ve iletişimlerini eski haline getirmektir. Kaslar, bağlar, tendonlar, eklemler ve kemiklerdeki yaralanmalar genellikle fiziksel rehabilitasyon gerektirir. Amacı bireyin hareket kabiliyetini ve fiziksel yeteneklerini egzersizler, masajlar ve diğer teknikler ile geliştirmesini sağlamaktır.

Nörolojik Rehabilitasyon

Sinir sistemi  kökenli  hasarlanmalar  sonucu meydana  gelen  hastalıklara özgün rehabilitasyondur. Nörolojik hastalıklara bağlı oluşabilecek ağrı, kuvvet kaybı, denge ve koordinasyon bozuklukları, el ve ayaklarda görülen uyuşmalar, baş dönmesi, istemsiz kasılmalar gibi problemlere ortadan kaldırmaya çalışan ve ortadan kaldıran multidisipliner tedavi şeklidir.

Nörolojik rehabilitasyon, travma, hastalık ya da sinir sistemi bozuklukları sonucu motor, fonksiyonel ve beyin kapasitesini kaybetmiş kişileri tedavi etmeyi amaçlar. Bu beyin plastisitesi olarak bilinen ve beynin bu tür koşulların getirdiği sınırlamalara uyum sağlama yeteneğinden yararlanmakla ilgilidir. Bu tedavi ile hasta yürümeyi, konuşmayı veya vücudun bazı bölgelerinde kaybettiği hareketliliği yeniden kazanmayı öğrenir. 

  • Serebrovasküler kazalar
  • Beyni etkileyen enfeksiyonlar (menenjit, ansefalit vb.)
  • Ciddi kafa yaralanmaları
  • Omurilik yaralanmaları
  • Nöromüsküler bozukluklar (kas distrofisi, beyin veya omurilik tümörleri, miyasteni, periferik, nöropati vb.)
  • Dejeneratif hastalıklar (Parkinson, Alzheimer, ALS, multipl skleroz vb.)
  • Fonksiyonel bozukluklar (nevralji, baş dönmesi, epilepsi, baş dönmesi, vertigo vb.)

Ortopedik Rehabilitasyon

Kas, kemik, bağ, yumuşak doku gibi kas iskelet sisteminde oluşan hasarlar sonucunda meydana gelen hastalıkları kapsayan rehabilitasyondur. Hastanın ağrısını gidermek, hareket kısıtlığını önlemek ve cerrahiden kurtarmak birincil hedeflerdendir. Kaslarda, kemiklerde, tendonlarda, bağlarda ve eklemlerde meydana gelen yaralanmalar genellikle kişinin fiziksel durumunda sorunlara neden olur ancak rehabilitasyon ile hareketliliği ve fiziksel yetenekleri eski haline getirmek mümkündür. Ortopedik fiziksel rehabilitasyon, kas-iskelet sisteminin işlevini iyileştirmeye odaklanan bir tedavidir. Ancak yaralanmadan en çok etkilenen kişiler yüksek performanslı sporculardır. 

  • Kırıklar
  • Omuz instabilitesi
  • Donuk omuz
  • Ön çapraz bağ yaralanmaları
  • Asil tendiniti
  • Femur-Asetabular sıkışma
  • Lateral Medial Epikandilit
  • Tendon yaralanmaları
  • Menisküs yaralanmaları
  • Bel fıtığı
  • Boyun fıtığı
  • Omuz Sıkışması sendromu
  • Skalyoz
  • Kifaz

fizik tedavi

Pediatrik Rehabilitasyon

Doğum öncesi, esnasında yada sonrasında ortaya çıkabilen, çocuklarda fiziksel ve motor gelişimin etkilenmesi sonucu çocuklara özgü rehabilitasyondur. Pediatrik hastalarda görülebilen kas tonusunun aşırı artması ya da azalması, yürüyememe, denge bozukluğu, kavrayamama, el becerilerinin eksikliği gibi günlük yaşam aktivitelerini kısıtlayan problemleri en aza indirmeyi ve daha iyi hale gelmesini amaçlar. Pediatrik rehabilitasyon hem akut hem de kronik ortopedik, nörolojik, romatizmal, onkolojik vb. patolojileri olan motor gelişimini bozan ve yetişkin yaşamında bağımsızlık potansiyelini sınırlayan çocuk veya ergenlerin küresel ve disiplinler arası tedavisine odaklanan bir fizyoterapist şeklidir.

Biyo-psiko-sosyal yaklaşım durumun etkisini belirtmek için eksikliğin aktivitedeki kısıtlamanın ve katılımındaki kısıtlamanın objektif bir değerlendirmesini belirlenen spesifik, ölçülebilir, ulaşılabilir hedeflere yönelik bir tedaviyi ifade eder. Bu süreçte çocuğun ve ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenen süre ile etkili bir ilerleme kaydedilir. 

Çocuk gelişimi sırasında kız ve erkek çocuklar konuşma, zıplama veya ayakkabı bağlama gibi becerilerde ustalaşmalarına olanak tanıyan bir dizi beceri ve yetenek kazanırlar. Bu beceriler, çocuk gelişimi için duyusal-motor, dil, bilişsel ve sosyo-duygusal alanlar olmak üzere dört ana referans alanında geliştirilmektedir. 

Bu alanlardan birinde bir sorun oluştuğunda birbirleri ile ilişkili olduklarından ve doğru gelişimleri için birbirlerine bağımlı olduklarından onu diğerlerinden ayırmak zordur. Bu nedenle pediatride bir çocuk bir patoloji gösterdiğinde doktorlar, psikologlar, terapistler, konuşma terapistleri ve fizyoterapistler gibi çeşitli profesyoneller arasında koordineli multidisiplinler çalışma yürütmeye büyük ihtiyaç vardır. 

Fizyoterapi, fiziksel araçların uygulanması yolu ile insanların sağlığını ve esenliğini destekleyen sağlık mesleğidir. Pek çok uzmanlık alanı arasında pediatrik fizyoterapi hem doğuştan hem de sonradan gelişen hastalıkların neden olduğu gelişimlerinde veya hareket bozukluklarında genel bir değişiklik gösteren yeni doğanlar, çocuklar ve ergenler için danışmanlık, tedavi ve bakımdan sorumludur.

Kimler Pediatrik Rehabilitasyon Tedavisi Almalıdır?

Pediatrik fizyoterapinin temel amacı, çocukların topluma entegre, işlevsel, olgun yetişkinler olmalarıdır. Bir pediatrik fizyoterapist bazı hastalıklar ve motor gelişimindeki değişikliklerle birlikte geniş bir çocuk popülasyonunun (0-18 yaş arası) ihtiyaçlarını karşılayabilir.

  • Nöromüsküler hastalıklar (kas distrofisi, miyopatiler)
  • Periferik sinir hastalıkları (doğuştan veya edinilmiş nöropatiler)
  • Pleksus lezyonları (travmatik, enfeksiyöz veya tümör pleksopatileri)
  • Motor nöron hastalıkları (spinal müsküler atrofiler)
  • Omurilik yaralanması (spina bifida, miyelomeningosel, meningosel)
  • Arnold Chiari hastalığı (Beynin bazı bölümlerinin iyi çalışmamasına neden olan ve beyinde baş ağrısı, genel olarak ağrı, uyuşukluk, uyuşma ve/veya güçsüzlük üreten bir sıvı birikmesiyle sonuçlanan anomali)
  • Çocuk beyin felci
  • Dismorfik sendromlar (Fiziksel özelliklerde algılanan bir kusurla obsesif meşgul olma ile karakterize edilen zihinsel bozukluk.)
  • Kusurlu osteogenez (Kırılgan kemiklerle karakterize, kolayca kırılan bir grup kalıtsal bozukluk.)
  • Kalça gelişiminde displazi (komplikasyon)
  • Doğuştan tortikolis
  • Alt ekstremitelerin rotasyonel değişiklikleri (Alt ekstremitelerin yani ayakların rotasyonunda bir anormallik olduğunda ortaya çıkar. En yaygın şekli çocukların ayakları içe dönük yürümesidir.)
  • Duchenne kas distrofisi (Kas zayıflığı)
  • Dil ve/veya öğrenme bozuklukları

fizik tedavi kardelen

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümlerinde Verilen Hizmetlerimiz

  • Elektro terapi
  • Manuel terapi
  • Kinesioband
  • Lenfödem tedavisi
  • Ortez planması
  • Sıcak ve soğuk uygulamalar
  • Kişiye yönelik egzersizler

Sıkça Sorulan Sorular

Kimler fizik tedavi uygulayabilir?

Fizik tedavi uzmanlarının denetiminde fizyoterapistler fizik tedavi uygulamasını yapar.

Fizik tedavi uygulamasının sakıncaları var mı?

Ultrason, kısa dalga gibi derin ısıtıcı özelliği olan cihazların aynı bölgeye sık ve fazla uygulanması sakıncalıdır.

Fizik tedavisinin yaş sınırı var mı?

Fizik tedavisinin dozu, süresi ve uygulama yapılacak cihazların doğru seçimi sayesinde her yaş grubuna rahatlıkla uygulanabilir.

Bel ve Boyun ağrılarının sebepleri nelerdir?

Bel ve boyun ağrılarının çok sayıda nedeni vardır. Basit bir kas zorlanması ya da çok ciddi durumlara kadar değişiklik gösteren onlarca neden bu ağrılara neden olabilir.